Klinische Casus
Een 9 jaar oude vrouwelijk gesteriliseerde Europese korthaar werd aangeboden met klachten van anorexie en lethargie sinds 2 maanden. Verder vertoonde de kat een doffe en droge vacht met veel schilfers. De kat werd 6 maanden eerder behandeld met radioactief jood omwille van hyperthyroïdie. Het totale thyroxine (TT4) 2 maanden na radioactief jood behandeling was 18 nmol/l (10-60).
Bloedonderzoek toonde een milde niet regeneratieve anemie (hematocriet: 31%), matig gestegen ALT (5x ref waarde), mild gestegen ALP (2x ref waarde), matige hyperbilirubinemie en milde hypoalbuminemie met hyperglobulinemie. Echo abdomen toonde een hyperechogene lever zonder bijkomende afwijkingen. Cytologie van de lever toonde milde vettige vacuolaire degeneratie met aanwezigheid van enkele neutrofielen tussen de hepatocyten. De eigenaar wenste geen verdere diagnostiek zoals bioptname van de lever voor histopathologie en cultuur (gal en lever).
De kat werd behandeld voor een vermoedelijke neutrofiele cholangiohepatitis in combinatie met milde hepatische lipidose met een voedingssonde (slokdarmsonde), breedspectrum antibioticum, leverondersteunende medicatie en vitamine supplementatie.
Ondanks een normaliseren van de leverwaarden en het bilirubine bleef de kat, 2 weken na start van behandeling, anorectisch en lethargisch. Een milde niet regeneratieve anemie (hematocriet: 25%) en milde hypoalbuminemie persisteerde. Verder was het creatinine gestegen (228 umol/l) ten opzichte van de vorige bloedafname.
TT4 werd bepaald en was 6 nmol/l (10-60 nmol/l). Hierop werd het TSH gemeten en dit was 12 ng/ml (0.3 ng/ml). De kat werd gediagnosticeerd met iatrogene hypothyroïdie en behandeld met 0.2 mg levothyroxine per dag.
Vier weken later was de kat actiever en was de eetlust opmerkelijk verbeterd. De hematocriet en het creatinine waren genormaliseerd. Het TT4 (4 uur na levothyroxine) was 24 nmol/l (10-60 nmol/l) en TSH was 7 ng/ml (0.3 ng/ml). De dosis levothyroxine werd verhoogd naar 0.3 mg per dag.
Acht weken later was de kat weer volledig haar oude zelf. De eigenaar merkte bovendien op dat de kwaliteit van de vacht opmerkelijk verbeterd was. Het TT4 (4 uur na levothyroxine) was 51 nmol/l (10-60 nmol/l) en het TSH was 0.7 ng/ml (0.3 ng/ml). De dosis levothyroxine werd gehouden op 0.3 mg per dag.
Wist je dat?
- Iatrogene hypothyroïdie voorkomt bij ongeveer 40-50% van de katten die behandeld worden met radioactief jood en 15-20% van katten die behandeld worden met medicatie.
- Oudere katten, vrouwelijke katten, katten met bilaterale ziekte en katten met minder ernstige hyperthyroïdie een groter risico lopen op het ontwikkelen van iatrogene hypothyroïdie.
- Het merendeel van deze katten `subklinische hypothyroïdie` hebben en GEEN klinische klachten vertonen.
- Bij het merendeel van deze katten het totaal thyroxine (TT4) nog binnen de referentie waarden ligt (dus niet verlaagd is).
- Katten met iatrogene hypothyroïdie een grotere kans hebben om azotemie te ontwikkelen.
- Katten met iatrogene hypothyroïdie EN azotemie een slechtere overlevingstijd hebben in vergelijking met katten met iatrogene hypothyroïdie die GEEN azotemie ontwikkelen en katten met azotemie die GEEN hypothyroïdie hebben.
- De azotemie omkeerbaar kan zijn wanneer de hypothyroïdie behandeld wordt.
- Een diagnose van hypothyroïdie gesteld wordt op basis van een laag of laag-normaal TT4, in combinatie met een gestegen TSH (>0.3 ng/ml).
- Je de TSH assay die ontwikkeld is voor honden ook mag gebruiken bij katten.
- De dosis levothyroxine (0.03-0.075 mg/kg 2x/dag) hoger is voor katten met hypothyroïdie in vergelijking met honden met deze ziekte.
Leertraject ‘Inwendige Geneeskunde in de Praktijk’
Heb jij een bijzondere interesse in inwendige geneeskunde? Dan is het leertraject ‘inwendige geneeskunde in de praktijk’ misschien wel iets voor jou! Gedurende een jaar wordt je ondergedompeld in de wondere wereld van de inwendige geneeskunde. Het traject start in januari 2025 in Asperen (NL) en in juni 2025 in Leuven (BE).
Referenties
Peterson ME et al. Spontaneous primary hypothyroidism in 7 adult cats. J Vet Intern Med 2018;32:1864-1872
Williams TL, Elliott J, Syme HM. Association of Iatrogenic Hypothyroidism with Azotemia and Reduced Survival Time in Cats Treated for Hyperthyroidism. J Vet Inter Med 2010;24:1086-1092
Fernandez Y et al. Prevalence of iatrogenic hypothyroidism in hyperthyroid cats treated with radioiodine using an individualised scoring system J Fel Med Surg 2019;21(12):1149-1156
Peterson ME et al. A dosing algorithm for individualized radioiodine treatment of cats with hyperthyroidism J Vet Intern Med 2021;35:2140-2153
Peterson M et al. Predicting outcomes in hyperthyroid cats treated with radioiodine J vet Intern Med 2022;36(1):49-58